زایمان سزارین یک روش جراحی است که برای تولد نوزاد از طریق برش در دیواره شکم و رحم مادر انجام میشود. این روش معمولاً در مواقعی که زایمان طبیعی به دلایلی مانند مشکلات مادر یا نوزاد ممکن نباشد توصیه میشود. برخی از دلایل شایع برای انجام سزارین شامل عدم پیشرفت زایمان، مشکلات قلبی مادر، وضعیت نادرست نوزاد یا بارداری چندقلویی است. با وجود مزایای آن در شرایط خاص، سزارین به عنوان یک جراحی بزرگ نیازمند مراقبتهای ویژه پس از تولد است.
فیلم عمل سزارین
چرا برخی از مادران باید سزارین شوند؟
زایمان سزارین زمانی رخ میدهد که شرایطی به وجود بیاید که زایمان واژینال و طبیعی برای مادر و نوزاد خطرناک یا بسیار سخت و مشکل باشد از مهم ترین دلایل انجام این نوع زایمان عبارتند از:
- کودک دچار مشکلات رشدی باشد.
- سر نوزاد برای کانال زایمان بیش از اندازه بزرگ است.
- کودک با پا در حال به دنیا آمدن است(Breech birth)
- مشکلات اولیه بارداری وجود دارد.
- زمانی که مشکلات سلامتی حاد مادر مثل فشار خون بالا، مشکلات قلبی کنترل نشده وجود داشته باشد.
- مادر دچار ویروس هرپس فعال باشد که امکان انتقال آن به جنین وجود داشته باشد.
- مشکلات جفت مثل قطع جفت
- مشکلاتی در بند ناف
- کاهش میزان اکسیژن دریافت شده توسط نوزاد
بهترین زمان برای انجام زایمان سزارین
بهترین زمان برای انجام زایمان سزارین معمولاً هفته ۳۹ بارداری یا بعد از آن است، مگر اینکه شرایط پزشکی خاصی نیاز به اقدام زودتر داشته باشد. این زمان به دلیل تکامل کامل اندامهای حیاتی جنین، بهویژه ریهها، انتخاب میشود تا خطرات ناشی از نارس بودن کاهش یابد. انجام زایمان قبل از هفته ۳۹ احتمال دارد مشکلاتی مانند دشواری تنفس در نوزاد را به همراه داشته باشد همچنین این زمان به بدن مادر فرصت بیشتری برای آماده شدن میدهد و احتمال عوارض پس از زایمان را کاهش میدهد. توجه داشته باشید که تصمیمگیری نهایی باید بر اساس وضعیت مادر و جنین انجام شود که در جلسه مشاوره با بهترین متخصص زنان در اصفهان این موضوع مشخص میشود.
اقدامات قبل از زایمان سزارین
در صورتی که مادر و پزشک به این نتیجه برسند که زایمان سزارین بهترین گزینه برای مادر و کودک است، پزشک متخصص دستورالعمل های مشخصی برای قبل از سزارین به شما خواهد داد تا خطرات مربوطه را به حداقل برساند و بتوانید یک زایمان سزارین موفق داشته باشید.
در هر بارداری موارد مختلفی باید تست و ارزیابی شوند، مثل تست خون و ارزیابی سطح سلامت مادر و امکان داشتن زایمان سزارین با خطر پایین. گروه خونی مادر برای موارد ضروری ثبت خواهد شد زیرا در برخی موارد میزان خونی که مادر از دست میدهد بالا می باشد و نیاز به واحد خونی اضافه پیدا میکند. هر چند این مشکل نادر است اما پزشک برای احتیاط این موارد را ثبت میکند. حتی اگر مادر قصد زایمان سزارین ندارد باید برای هر موارد غیر منتظره که در احتمال وقوع آن وجود دارد آماده باشد چرا که به دلیل این که فرآیند سزارین مدت زمان بیشتری طول میکشد تا بهبود یابد حتما از سایر افراد نیز به این منظور کمک بگیرید.
عمل سزارین چگونه انجام می شود؟
حداقل 3 تا 4 روز برای داشتن زایمان سزارین باید در بیمارستان بمانید زیرا مراحل پس از بهبودی نیز وجود دارد. قبل از سزارین شکم مادر تمیز خواهد شد و IV برای مادر به منظور دریافت سرم و مایعات وصل خواهد شد. علاوه بر این برای مادر سوند نصب می شود تا مثانه او خالی باقی بماند. سه شیوه برای انجام عمل سزارین وجود دارد:
✳️ انسداد نخاعی یا spinal block : ماده بی حس کننده به شکل مستقیم به ریشه نخاعی تزریق می شود که باعث میشود بخش تحتانی بدن کاملا بی حس شود.
✳️ بی حسی اپیدورال: یکی از شیوه های بی حسی رایج که هم برای زایمان طبیعی و هم برای زایمان سزارین استفاده می شود که به قسمت تحتانی کمر تزریق میشود و فرد از کمر به پایین بی حس میشود.
✳️ بیهوشی کامل: در این نوع از جراحی مادر هشیار نیست و دردی را حس میکند و معمولا در شرایط حاد و اورژانسی انجام میشود.
وقتی مادر به طور کامل بی حس شد، پزشک در بالای خط رویش موها در ناحیه لگن برشی افقی ایجاد میکند. در موارد بسیار اورژانسی برش به شکل عمودی خواهد بود. زمانی که لایه های شکم برش داده شد و رحم مادر نمایان شد پزشک رحم را برش میدهد. بعد از برش دوم پزشک نوزاد را از رحم خارج میکند. ابتدا دهان و بینی نوزاد از مایعات داخل رحم پاکسازی و سپس بند ناف کودک بریده میشود. در مرحله آخر رحم و شکم مادر بخیه خواهد شد.
مراقبت های بعد از عمل سزارین
بعد از زایمان سزارین، شما و نوزاد به دنیا آمده حداقل 3 روز در بیمارستان باید بماند. بلافاصله پس از جراحی، IV روی بازوی شما باقی می ماند تا پزشک داروها یا مسکن مربوطه را در صورت لزوم به شما تزریق کند تا زمانی که اثرات بیهوشی و ماده بی حس کننده از بین برود. پزشک شما برای راه رفتن شما را تشویق می کند زیرا راه رفتن از ایجاد لخته و یبوست جلوگیری میکند. پزشک به مادر یک سری دستورالعمل برای مراقبتهای منزل خواهد داد که از مهم ترین آنها عبارتند از:
- در اولین هفته ها کمتر کار کنید و بیشتر استراحت کنید.
- به شیوه درست بشینید و بایستید تا به شکم شما فشار نیاید.
- حجم زیادی از مایعات مصرف کنید تا جایگزین خون و مایعات از دست رفته شما باشد.
- 4 تا 6 هفته پس از سزارین از رابطه جنسی جلوگیری کنید.
- در صورتی که نشانه های افسردگی پس از زایمان، تغییرات شدید خلق و خستگی بیش از حد داشتید با پزشک خود مطرح کنید.
بیشتر بخوانید: مراقبت های دوران بارداری و بعد از زایمان
تاثیر زایمان سزارین بر بارداریهای بعدی
تاثیر زایمان سزارین بر بارداریهای بعدی میتواند به عوامل مختلفی بستگی داشته باشد برخی از این تأثیرات عبارتند از:
- احتمال چسبندگی جفت به دیواره رحم در بارداریهای بعدی افزایش مییابد که ممکن است مشکلاتی در زایمان ایجاد کند.
- اگر در زایمان قبلی برش عمیق یا وسیع روی رحم انجام شده باشد، خطر پارگی رحم در بارداریهای بعدی وجود دارد.
- خطر جفت سرراهی یا جدا شدن زودرس جفت در بارداریهای بعدی افزایش مییابد.
- تعداد مجاز سزارینها معمولاً محدود است و پزشکان توصیه میکنند پس از چندین سزارین احتیاط بیشتری در بارداریهای بعدی انجام شود.
- در صورت وجود زایمان سزارین قبلی، ممکن است نیاز به برنامهریزی دقیقتر برای زمان و روش زایمان بعدی باشد.
- بهبودی زخم سزارین قبلی ممکن است بر آمادگی بدن برای بارداری بعدی تأثیر بگذارد.
درد زایمان سزارین
به علت درد زایمان طبیعی بسیاری ترجیح میدهند که زایمان سزارین را انتخاب کنند. اگر چه که در زایمان به شیوه سزارین فرد قبل و حین زایمان دردی را احساس نمیکند اما به واسطه برش تیغ جراحی، مادر چندین روز درد را تحمل خواهد کرد. امروزه دستگاهی برای کاهش درد مادران پس از زایمان سزارین ساخته شده است هر چند هزینه آن بالا میباشد و بیشتر در مراکز خصوصی وجود دارد. علاوه بر این از شیاف های کاهش درد و تزریق های مسکن به شکل عضلانی نیز بهره برده میشود.
عوارض زایمان سزارین
زایمان سزارین در حال فراگیر شدن در دنیا است اما در هر حال جز جراحی هایی است که خطرات و عوارض خاص خود را دارد. زایمان طبیعی همچنان جز کم خطرترین روشها برای به دنیا آوردن کودک است از مهم ترین این خطرات عبارتند از:
- خونریزی
- لخته شدن خون
- مشکلات تنفسی نوزاد، خصوصا در صورتی که قبل از هفته 39 بارداری باشد.
- خطراتی که برای بارداری های بعدی وجود دارد.
- عفونت
- آسیب به کودک در طول جراحی
- مدت زمان بهبودی و ریکاوری طولانی تر به نسبت تولد طبیعی
- آسیب جراحی به سایر اندام ها
- چسبندگی و فتق و سایر مشکلات جراحی شکمی
در هر حال قبل از زایمان پزشک تمام نشانه ها مبنی بر وجود مشکل و زایمان اورژانسی به شکل سزارین را بررسی میکند.
در نهایت…
زایمان سزارین به عنوان یکی از روشهای رایج زایمان، زمانی که زایمان طبیعی برای مادر یا نوزاد خطرناک باشد، انتخاب میشود. اگرچه این روش میتواند جان مادر و نوزاد را نجات دهد، اما همانند هر عمل جراحی دیگری، با خطراتی همچون عفونت، خونریزی، و مشکلات بهبودی همراه است. انتخاب زایمان سزارین باید با مشاوره پزشک و بر اساس شرایط خاص مادر و نوزاد انجام شود. در نهایت، آگاهی از فواید، خطرات و مراقبتهای پس از زایمان سزارین میتواند به مادران کمک کند تا با اطمینان بیشتری این فرآیند را مدیریت کنند.

جراح و متخصص زنان، زایمان و نازایی | فارغالتحصیل پزشکی از دانشگاه جندیشاپور اهواز | دارای گواهینامههای کولپوسکوپی، لاپاروسکوپی، هیستروسکوپی، درمان اختلالات جنسی و جراحی زیبایی از مراکز معتبر ایران | فعال در زمینههای لابیاپلاستی، زایمان طبیعی، جراحی زیبایی با لیزر مونالیزا، تنگ کردن واژن، کربوکسیتراپی، هیستروکتومی، میومکتومی و درمان بیاختیاری ادرار | شماره نظام پزشکی: ۱۰۱۳۹۹



0 Comments