دکتر مریم محمدبیگی » بیماری زنان » آیا نارسایی زودرس تخمدان درمان دارد؟
مدت زمان مطالعه ۷ دقیقه

آیا نارسایی زودرس تخمدان درمان دارد؟

نارسایی اولیه تخمدان، که نارسایی زودرس تخمدان نیز نامیده می‌شود، یک بیماری نادر است که در آن تخمدان‌ها قبل از 40 سالگی از کار می‌افتند. باعث قاعدگی‌های نامنظم می‌شود و اغلب منجر به ناباروری می‌شود. این وضعیت با یائسگی زودرس متفاوت است. در این مطلب علائم، عوامل خطر و گزینه های درمانی برای نارسایی اولیه تخمدان را شرح می دهیم.

علائم و نشانه های نارسایی زودرس تخمدان چیست؟

نارسایی اولیه تخمدان چیست؟

نارسایی زودرس تخمدان (POI) به وضعیتی گفته می شود، که تخمدان‌های فرد زودتر از حد متوسط از کار بیفتند. تخمدان های شما غدد کوچکی هستند که در دو طرف رحم قرار دارند و در طول تخمک گذاری تخمک را تولید و آزاد می کنند. تخمدان های شما همچنین هورمون های مهمی برای قاعدگی، بارداری و سایر عملکردهای بدن می سازند.

سن معمول برای توقف تولید تخمک که به عنوان یائسگی شناخته می شود، حدود 51 سال است. برای برخی افراد، POI به طور ناگهانی اتفاق می افتد، و آنها به طور ناگهانی دوره قاعدگی منظم را متوقف می کنند. اما، برای دیگران، تشخیص این عارضه پس از ماه ها یا سال ها پریودهای نامنظم است.

ممکن است، در صورت داشتن POI همچنان تخمک رها کنید و باردار شوید. در واقع، حدود 5 تا 10 درصد از کسانی که این اختلال را دارند، بدون درمان ناباروری می توانند باردار شوند.

چگونه نارسایی اولیه تخمدان بر بدن من تأثیر می گذارد؟

نارسایی اولیه تخمدان باعث کاهش سطح استروژن می شود. از دست دادن استروژن می تواند عوارض جانبی مشابه با یائسگی را دارد، مانند گرگرفتگی، کاهش میل جنسی و تغییرات خلقی. همچنین خطر ابتلا به پوکی استخوان، بیماری قلبی و سایر بیماری ها را افزایش می دهد.

بسیاری از افراد مبتلا به نارسایی اولیه تخمدان ناباروری را تجربه می کنند. با این حال، پزشک متخصص زنان ممکن است بتواند با درمان هایی مانند تخمک اهدایی، IVF (لقاح آزمایشگاهی) و یا داروهای باروری به شما کمک کند تا باردار شوید.

علل نارسایی زودرس تخمدان چیست؟

علت دقیق نارسایی اولیه تخمدان معمولا ناشناخته است. در واقع علت را فقط در حدود 10 درصد موارد می توان تعیین کرد. پزشکان معتقدند که خطر نارسایی اولیه تخمدان با سلامت فولیکول ها، کیسه های کوچک در تخمدان ها که در آن تخمک ها تشکیل و رشد می کنند، مرتبط است. همچنین ممکن است ارثی باشد.

عوامل خطر شناخته شده نارسایی اولیه تخمدان عبارتند از:

  • سابقه خانوادگی: داشتن مادر یا خواهری که نارسایی اولیه تخمدان داشته باشد، خطر ابتلا را افزایش می دهد.
  • شرایط ژنتیکی: ابتلا به بیماری های ژنتیکی سندرم ترنر و سندرم X شکننده خطر نارسایی اولیه تخمدان را افزایش می دهد.
  • اختلالات خود ایمنی: هم تیروئیدیت (التهاب غده تیروئید) و هم بیماری آدیسون (تولید ناکافی کورتیزول) خطر را افزایش می دهند.
  • درمان‌های سرطان: شیمی‌درمانی و پرتودرمانی می‌تواند به فولیکول‌ها آسیب برساند و باروری را تحت تأثیر قرار دهد.
  • عوامل محیطی: سموم موجود در دود سیگار و آفت کش ها ممکن است بر تعداد و سلامت فولیکول ها تأثیر بگذارد.

علائم و نشانه های نارسایی زودرس تخمدان چیست؟

شایع ترین علامت این اختلال، پریودهای نامنظم یا نداشتن دوره های قاعدگی است. برخی از افراد مبتلا به نارسایی اولیه تخمدان هیچ علامت قابل توجهی ندارند. علائم دیگر می تواند شامل موارد زیر باشد:

  • پریودهای نامنظم
  • پریودهای از دست رفته
  • مشکل باردار شدن
  • گرگرفتگی
  • عرق شبانه
  • مشکل در تمرکز
  • تحریک پذیری
  • تغییرات جنسی (کاهش میل جنسی، مقاربت دردناک، خشکی واژن)

نارسایی اولیه تخمدان چگونه تشخیص داده می شود؟

پزشک متخصص زنان شما یک معاینه فیزیکی و یک معاینه لگن را انجام می دهد. پزشک همچنین از شما در مورد سابقه سلامتی شما می پرسند. دانستن در مورد چرخه قاعدگی، بارداری های قبلی یا استفاده از روش های پیشگیری از بارداری به پزشک شما در تشخیص این عارضه کمک می کند.

در مرحله بعد، آنها احتمالاً آزمایش خون را برای اندازه گیری سطوح هورمون های خاص در بدن شما تجویز می کنند. که شامل هورمون محرک فولیکول (FSH)، استروژن و پرولاکتین است.

سایر آزمایش‌هایی که پزشک متخصص زنان توصیه می کند، عبارتند از:

  • آزمایش خون (تست کاریوتایپ) برای بررسی اختلالات ژنتیکی
  • سونوگرافی لگن (برای مشاهده تخمدان ها و رحم)
  • یک تست بارداری
  • آزمایش آنتی بادی برای بررسی اختلالات خود ایمنی.

نارسایی اولیه تخمدان قابل درمان است؟

هیچ درمان شناخته شده ای برای نارسایی اولیه تخمدان وجود ندارد و هیچ گزینه درمانی برای بازیابی کامل عملکرد تخمدان ها ثابت نشده است. هدف درمان معمولاً رفع علائم و عوارض احتمالی است.

گزینه های درمانی ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • هورمون درمانی : این رایج ترین درمان نارسایی اولیه تخمدان است.  جایگزین استروژن و سایر هورمون هایی می شود که تخمدان ها به طور معمول تولید می کنند. اهداف این گزینه درمانی بهبود علائم سلامت جنسی و کاهش خطر پوکی استخوان است..معمولاً تا سن 50 سالگی که یائسگی به طور معمول رخ می دهد مصرف می شود.
  • مکمل های غذایی: پزشک شما احتمالاً شروع یک رژیم روزانه مکمل های کلسیم و ویتامین D را به دلیل افزایش خطر پوکی استخوان توصیه می کند.
  • لقاح آزمایشگاهی (IVF): IVF ممکن است برای افرادی که امیدوارند باردار شوند توصیه شود. تخمین زده می شود که 5٪ تا 10٪ از افراد مبتلا به نارسایی اولیه تخمدان می توانند بدون مداخلات پزشکی باردار شوند.

لیزر درمانی یا کربوکسی تراپی واژینال برای رفع علائم این عارضه بسیار موثر است.

عوارض نارسایی اولیه تخمدان چیست؟

از آنجایی که نارسایی اولیه تخمدان بر سطح هورمون ها در بدن تأثیر می گذارد، می تواند خطر سایر بیماری ها را افزایش دهد، از جمله:

  • ناباروری: اکثر افراد مبتلا به نارسایی اولیه تخمدان ناباروری را تجربه می کنند و برای باردار شدن نیاز به مداخله پزشکی دارند.
  • پوکی استخوان: استروژن هورمونی است که استخوان ها را متراکم و قوی نگه می دارد. بدون منبع کافی، استخوان‌ها ضعیف می‌شوند و احتمال شکستگی آن‌ها بیشتر است.
  • بیماری قلبی: وقتی سطح استروژن پایین باشد، احتمال تجمع کلسترول در شریان‌ها بیشتر است که منجر به سخت شدن شریان‌ها می‌شود که به آن تصلب شرایین می‌گویند.
  • بیماری تیروئید: تغییرات هورمونی ناشی از نارسایی اولیه تخمدان می تواند منجر به کم کاری تیروئید (کم کاری تیروئید) شود. این باعث کاهش متابولیسم، سطح انرژی پایین و احساس کندی ذهنی می شود.
  • سلامت روان: تغییرات هورمونی ناشی از نارسایی اولیه تخمدان می تواند خطر اضطراب و افسردگی را افزایش دهد.
  • مشکلات بینایی: افراد مبتلا به نارسایی اولیه تخمدان در معرض خطر ابتلا به سندرم خشکی چشم و آسیب به سطح چشم هستند.

سوالات متداول

چگونه بفهمم نارسایی اولیه تخمدان دارم؟

شایع ترین دلیلی که افراد مبتلا به نارسایی اولیه تخمدان تغییرات در چرخه قاعدگی است. عدم وجود یا نامنظم شدن سیکل های قاعدگی اغلب اولین علامت این بیماری است.

آیا در صورت داشتن نارسایی اولیه تخمدان می توانم باردار شوم؟

حدود 5 تا 10 درصد از افراد مبتلا به نارسایی اولیه تخمدان می توانند بدون مداخله پزشکی باردار شوند.

نارسایی اولیه تخمدان چگونه تشخیص داده می شود؟

فرآیند تشخیصی برای نارسایی اولیه تخمدان معمولاً شامل شرح حال پزشکی، معاینه فیزیکی، تست بارداری، آزمایشات آزمایشگاهی و سونوگرافی لگن است.

کلام آخر

نارسایی اولیه تخمدان زمانی اتفاق می‌افتد که تخمدان‌های فرد قبل از 40 سالگی کار نمی‌کنند. علائم رایج شامل پریودهای نامنظم، مشکل در باردار شدن، گرگرفتگی، تعریق شبانه، مشکل در تمرکز، تحریک پذیری و تغییر در سلامت جنسی است. هدف از درمان ها رفع علائم است و ممکن است شامل هورمون درمانی و مکمل های کلسیم باشد. IVF ممکن است برای افزایش شانس باردار شدن استفاده شود. اگر مشکوک هستید که به این عارضه دچار شده اید، برای تشخیص به بهترین متخصص زنان در اصفهان مراجعه کنید.

برچسب ها:
مقالات مرتبط
پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

0 دیدگاه
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

11 − 11 =

Call Now Button